Verschillen zelfstandige en werknemer
BELANGRIJKE VERSCHILLEN ZELFSTANDIGE & WERKNEMER
ZELFSTANDIGE
✓ Vrijheid & verantwoordelijkheid: Je hebt veel vrijheid. Je kiest zelf je werkuren en opdrachten. Je draagt wel alle risico’s zelf.
✓ Kosten en lasten: Je betaalt zelf je kosten en belastingen. Je betaalt belastingen op je netto belastbaar inkomen. Je mag beroepskosten aftrekken.
✓ Sociale bijdragen: Jij betaalt zelf sociale bijdragen via een sociaal verzekeringsfonds (berekend op je netto belastbare bedrijfsinkomsten). Je bent dus dus zelf verantwoordelijk voor je sociale zekerheid.
✓ Moederschapsrust: Max. 12 weken (13 bij een meerling). Het ziekenfonds betaalt je een wekelijkse moederschapsuitkering (een forfaitair bedrag). Na een bevalling kan je gratis dienstencheques aanvragen via je sociaal verzekeringsfonds om je te ondersteunen tijdens je bevallingrust en bij je werkhervatting.
✓ Pensioen: Als zelfstandige betaal je meestal minder sociale bijdragen, waardoor je pensioen lager uitvalt. Een vrij aanvullend pensioen is een optie.
✓ Arbeidsongeschiktheid: Bij ziekte of ongeval krijg je vanaf de eerste dag een uitkering, op voorwaarde dat je langer dan 7 dagen arbeidsongeschikt bent. Dit is een forfaitaire dagvergoeding (afhankelijk van de gezinssituatie). Als zelfstandige heb je geen ongevallenverzekering. Het is aan te raden om zelf een verzekering af te sluiten voor een gewaarborgd inkomen.
✓ Werkloosheid: Er bestaan geen werkloosheidsuitkeringen voor zelfstandigen. Bij een faillissement, gedwongen onderbreking of stopzetting wegens economische moeilijkheden kan je wel een overbruggingsrechtoverbruggingsuitkering krijgen: max. 12 maanden per gebeurtenis en max. 24 maanden in totaal. Op voorwaarde je gedurende minstens 60 kwartalen pensioenrechten als zelfstandige hebt opgebouwd.
WERKNEMER
✓ Vrijheid & verantwoordelijkheid: Je werkt onder een arbeidsovereenkomst. De werkgever draagt alle risico’s.
✓ Kosten en lasten: Je loon wordt op je bankrekening gestort. Je werkgever doet de voorafbetaling van je belastingen. Ook de andere kosten en lasten zijn voor hem. Als werknemer krijg je enkel forfaitaire beroepskosten terug.
✓ Sociale bijdragen: De werkgever houdt sociale bijdragen af van jouw loon en stort dit aan de RSZ. Ook betaalt hij patronale sociale zekerheidsbijdragen op jouw loon.
✓ Moederschapsrust: Je krijgt 15 weken moederschapsrust bij de geboorte van je kindje. De eerste maand na de bevalling krijg je 82% van je brutoloon, de tweede maand 75%.
✓ Pensioen: Als werknemer betaal je meer sociale bijdragen. Hierdoor ontvang je meestal ook meer pensioen dan een zelfstandige.
✓ Arbeidsongeschiktheid: Al vanaf de eerste dag van arbeidsongeschiktheid krijg je een gewaarborgd inkomen. Vanaf dag 31 betaalt het ziekenfonds je een uitkering (% van je maandloon). Een arbeidsongeval of beroepsziekte geeft recht op een uitkering via de arbeidsongevallenverzekering van je werkgever of van het Fonds voor Beroepsziekten.
✓ Werkloosheid: Wanneer je ontslagen wordt en je hebt voldoende dagen gewerkt, heb je recht op een werkloosheidsuitkering. In sommige gevallen is er een wachttijd (bv. bij ontslag om dringende redenen). Als je zelf ontslag neemt, heb je geen recht op werkloosheidsuitkering.
GELIJKENISSEN ZELFSTANDIGE & WERKNEMER
ZELFSTANDIGE
✓ Kinderbijslag: Gelijk voor zelfstandige en werknemers
✓ Pensioen: Het pensioen wordt berekend op basis van de betaalde sociale bijdragen en het aantal gewerkte jaren. Het minimumpensioen is ongeveer gelijk.
WERKNEMER
✓ Kinderbijslag: Gelijk voor zelfstandige en werknemers
✓ Pensioen: Het pensioen wordt berekend op basis van de betaalde sociale bijdragen en het aantal gewerkte jaren. Het minimumpensioen is ongeveer gelijk.