Je rechten als werknemer

WERKSTATUUT WERKNEMER JE RECHTEN ALS WERKNEMER

Werk je in België als werknemer bij een bedrijf?
Dan sluit je een arbeidscontract af met je werkgever.

In dat contract staat:

Wat je job is.
Welk loon je krijgt.
Hoeveel uren je werkt.

Je loon wordt meestal bepaald door een CAO (collectieve arbeidsovereenkomst) die geldt in jouw sector.

Bestaat er geen cao? Dan heb je recht op het wettelijk minimumloon.

Het loon op je arbeidscontract is je brutoloon. Daar gaan nog kosten af. Het bedrag dat je op je bankrekening krijgt, is je nettoloon.

1. Naam en adres van de werknemer en werkgever
2. Soort contract:
a) Bepaalde duur: einddatum is vastgelegd.
b) Onbepaalde duur: er is geen einddatum vastgelegd.
c) Uitzendarbeid: via een interimkantoor: vaak dag- en weekcontracten.
3. Begindatum van de overeenkomst: Bij contracten van bepaalde duur ook de einddatum.
4. Plaats van tewerkstelling: De plaats waar je je werk uitvoert.
5. Functie: Wat zijn je taken? Magazijnier, metser, logistiek medewerker. Opgelet: hoe vager dit is, hoe meer ruimte voor misbruik.
6. Loon en extra voordelen:
a) Je hebt een brutoloon: voor RSZ en belastingen en hetgeen wat in je contract staat.
b) Je nettoloon is wat je uitbetaald krijgt.
c) Misschien heb je recht op extra voordelen zoals: telefoon, maaltijdcheques, ecocheques, ploegenpremie, dertiende maand / bonus, sectorale voordelen, bedrijfswagen, enz.

7. Arbeidsduur en werkrooster: Meestal is dit 38u/week, maar kan verschillen per sector (bijvoorbeeld: bouw, logistiek of schoonmaak). Zeker bij deeltijds werk.
Werk je 40u/per week? Dan heb je recht op 12 extra verlofdagen.
8. Proefperiode: Indien van toepassing.
9. Vakantie en verlof: hier staan jouw wettelijke vakantie dagen en jouw sectorale verlofdagen zoals bouwverlof.
10. Handtekeningen van beide partijen: Iedereen moet een origineel exemplaar ontvangen.
11. Ontvangstbevestiging van het arbeidsreglement: Verplicht document met regels over veiligheid, gedrag, afwezigheden, ..

Arbeiders worden per uur betaald en niet per maand.

Wat is brutoloon?

Het brutoloon is het loon dat in je contract staat. Dit is het bedrag voor er belastingen en sociale bijdragen worden afgehouden.

Wat wordt er van het brutoloon afgehouden?

Sociale zekerheidsbijdragen (RSZ)

Voor pensioen, ziekteverzekering, werkloosheid, ...

Dit is ongeveer 13,07% van je brutoloon

Bedrijfsvoorheffing (Belastingen)

Wordt bepaald van je gezinssituatie en loonhoogte

Dit is een voorschot op je jaarlijkse belastingen

Meer info over de verschillende bijdrage en brutoloon

Wat is nettoloon?

Het nettoloon is het bedrag dat je effectief op je bankrekening krijgt. Nadat alle kosten ervan zijn gehouden zoals belastingen en sociale bijdragen.

Soorten contracten

Er zijn verschillende soorten contracten:

Een dagcontract of weekcontract
Een contract van bepaalde duur (een maandcontract, 3 maanden, een jaar,…)

Een contract van onbepaalde duur (zonder einddatum)

Bij een contract van bepaalde duur liggen zowel de start- als einddatum vast. Je werkt dus tot de afgesproken einddatum zonder dat je een opzeg moet uitdoen.

Opgelet
Je arbeidscontract moet op papier staan en ondertekend zijn door jou en je werkgever vóór je begint te werken.

VOLTIJDSE OF DEELTIJDSE ARBEIDSOVEREENKOMST Hoeveel uur werk je?

In België werk je meestal 38 uur per week.
Je mag maximaal 9 uur per dag werken.

In sommige bedrijven of sectoren werk je 36 of 40 uur per week.

Werk je 40 uur per week?
Dan krijg je minstens 12 extra verlofdagen per jaar.

Het is belangrijk dat je werkuren duidelijk in je arbeidscontract staan.
Elke werkdag moet minstens 3 uur duren.

Minimumloon & betaling

In België moet je minstens € 2.111,89 bruto per maand verdienen als je voltijds werkt (38u per week) - sinds 1 februari 2025. Dat is ongeveer € 12,82 bruto per uur.

Je mag dus nooit minder verdienen dan dit loon.

Je loon hangt af van:

Je leeftijd.
Je diploma’s.
Je ervaring.
Het soort werk dat je doet.

Doe je weekend- of avondwerk? Dan moet je loon ook iets hoger zijn. Ook kan dit per paritair comité verschillen.

Hier vind je het correcte loon als je werkt met dienstencheques of als huispersoneel.

Opgelet
Is er in jouw sector geen apart minimumloon? Dan heb je recht op het algemene minimumloon. Dat is het laagste loon dat je in België mag krijgen. Niemand mag minder verdienen dan dit bedrag!

Bron: fairworkbelgium.be

Waarop moet je letten om uitbuiting te vermijden?

Werkuren en rust

Zijn je werkuren en pauzes duidelijk omschreven?

Zijn de werkuren realistisch?

Overuren zonder vergoeding of rust? Dit is wettelijk niet toegestaan zonder compensatie.

Geen toegang tot pauzes of verlof? Wettelijk heb je daar recht op.

Druk of dreiging bij weigering van extra werk? Dat kan wijzen op machtsmisbruik.

Contract en functie

Geen schriftelijk contract? Dat is een groot risico. Je kan dan niets bewijzen. Vraag altijd een ondertekend contract vóór je begint.

Is je functie niet goed omschreven? Dit kan leiden tot misbruik zoals taken buiten je functie.

Met dag- en weekcontracten moet je geen opzegtermijn doen.

Is er een duidelijke opzegregeling?

Is je opzegtermijn correct vermeld?

Loon en vergoeding

Geen duidelijk loon of betaling in cash zonder bewijs? 
Dit kan wijzen op zwartwerk of onderbetaling.

Krijg je ploegenpremie of verplaatsingsvergoeding als dat van toepassing is?

Oneerlijke extra kosten: Worden er oneerlijke kosten ingehouden
Bijvoorbeeld: voor huisvesting, vervoer of voor administratie.

Sociale zekerheid en bescherming

Geen sociale zekerheidsbijdragen? Vraag je loonfiche of controleer via mycareer.be.

Sociale zekerheid: Worden je gegevens correct aangegeven bij de RSZ via je werkgever?

Verzekeringen: Heeft je werkgever een verplichte arbeidsongevallenverzekering en ziekteverzekering?

Zijn er veiligheidsvoorschriften of medische keuringen vereist?

Huisvesting

Geen verplichte huisvesting via werkgever. Je hebt het recht om dit te kiezen.